สีไหล (Sagging) — ปรับมือปืนและส่วนผสมยังไงไม่ให้สีย้อยเป็นทาง

สีไหลย้อยเป็นทาง หรือ Sagging คือปัญหาที่ช่างมือใหม่แทบทุกคนต้องเจอตอนหัดพ่นสีแนวตั้ง (ประตู แก้ม บังโคลน) — หลักการง่าย ๆ ที่อยู่เบื้องหลังปัญหานี้คือ: สีเปียกมีน้ำหนักมากกว่าแรงยึดเกาะที่จะต้านแรงโน้มถ่วงได้ ไม่ว่าจะเกิดจากสาเหตุไหนใน 5 ข้อต่อไปนี้ ผลลัพธ์จะออกมาเหมือนกันเสมอคือทางสีไหลย้อยลงด้านล่าง

สาเหตุที่ 1: พ่นหนาเกินไปในครั้งเดียว

นี่คือสาเหตุอันดับหนึ่งที่พบบ่อยที่สุด — มือใหม่มักอยากให้สีเรียบเนียนเร็ว ๆ เลยพ่นหนาในรอบเดียวแทนที่จะพ่นบางหลายรอบ สีที่หนาเกินไปยังไม่ทันแห้งพอที่จะยึดตัวเองอยู่กับที่ น้ำหนักของสีเปียกจึงดึงตัวเองไหลลงตามแรงโน้มถ่วง วิธีแก้คือพ่นเป็นชั้นบางสม่ำเสมอ 2-3 รอบ แทนที่จะพยายามให้เรียบในรอบเดียว

สาเหตุที่ 2: ระยะปืนใกล้เกินไป

ระยะพ่นที่แนะนำทั่วไปคือ 15-20 ซม. จากผิวงาน ถ้าถือปืนใกล้เกินไป สีจะพ่นออกมากระจุกตัวหนาในพื้นที่เดียว แทนที่จะกระจายบางสม่ำเสมอ ผลคือจุดนั้นหนาเกินและเริ่มไหลก่อนจุดอื่น

สาเหตุที่ 3: เคลื่อนมือช้าเกินไป

ความเร็วมือที่กวาดปืนพ่นต้องสัมพันธ์กับปริมาณสีที่ออกจากหัวฉีด — กวาดมือช้าเกินไปในขณะที่ปืนพ่นสีออกมาในอัตราเดิม เท่ากับสีสะสมหนาขึ้นในพื้นที่เดียวกันนานกว่าที่ควร โดยเฉพาะช่วงที่มือหยุดชั่วขณะ (เช่น ตอนเปลี่ยนทิศทางที่ขอบแผง) มักเป็นจุดที่เกิดสีไหลบ่อยที่สุด

สาเหตุที่ 4: ทินเนอร์ผสมน้อยเกินไป (สีข้นเกิน)

สีที่ข้นเกินไปจากอัตราส่วนผสมทินเนอร์ที่ไม่ถูกต้อง จะพ่นออกมาเป็นเม็ดใหญ่หนักแทนที่จะเป็นละอองฝอยเบา ๆ เม็ดสีที่หนักกว่าจะสะสมตัวและไหลง่ายกว่า วิธีแก้คือผสมตามอัตราส่วนที่ผู้ผลิตกำหนดอย่างเคร่งครัด อย่าประมาณด้วยสายตา ควรใช้ถ้วยตวงหรือช้อนวัดที่แม่นยำ

สาเหตุที่ 5: อุณหภูมิและทินเนอร์ผิดเบอร์

อากาศเย็นทำให้สีแห้งช้าลง ถ้ายังใช้ทินเนอร์เบอร์เดิม (ที่เหมาะกับอากาศร้อน) สีจะยังเปียกอยู่นานกว่าปกติ เพิ่มโอกาสไหลย้อย ในทางกลับกัน วันที่อากาศเย็นควรเปลี่ยนไปใช้ทินเนอร์เบอร์เร็วขึ้นเพื่อให้สีแห้งทันเวลาที่เหมาะสม

วิธีแก้เมื่อเห็นสีเริ่มไหลระหว่างพ่น

ถ้าสังเกตเห็นสีเริ่มไหลระหว่างพ่นทันที ให้หยุดพ่นจุดนั้นทันที อย่าพยายามพ่นทับเพื่อกลบ เพราะจะยิ่งหนักและไหลมากขึ้น ปล่อยให้สีแห้งสนิทก่อน (หรืออย่างน้อย Flash Time เต็มที่) แล้วขัดลอกทางไหลออกด้วยกระดาษทรายขัดน้ำเบอร์ 800-1000 ให้เรียบเสมอผิวรอบข้าง แล้วค่อยพ่นทับใหม่เฉพาะจุดนั้น

ถ้าสีไหลแห้งสนิทแล้ว — ขั้นตอนแก้ไข

• •ตรวจดูว่าทางไหลนูนสูงแค่ไหน ถ้าสูงมากอาจต้องขัดเบอร์หยาบกว่า (600) ก่อนเปลี่ยนมาเบอร์ละเอียด
• •ขัดปรับระดับให้เรียบเสมอผิวรอบข้าง ระวังอย่าขัดทะลุถึงสีจริงถ้าเป็นแค่ทางเคลียร์ไหล
• •เช็คด้วยการลูบมือและมองย้อนแสงว่าเรียบจริงก่อนพ่นทับ
• •พ่นเคลียร์หรือสีทับใหม่เฉพาะจุด ด้วยเทคนิคที่แก้ไขสาเหตุเดิมแล้ว

การขัดแก้ทางไหลต้องใช้กระดาษทรายที่คุมระดับได้แม่นยำ ไม่กัดลึกเกินจำเป็น กระดาษทรายขัดน้ำ Tiercel เบอร์ 800-1200 เหมาะกับงานนี้ ให้ผิวเรียบสม่ำเสมอก่อนพ่นทับ ขอตัวอย่างไปทดสอบได้ฟรี